maandag 9 januari 2023

Ondermijning

Wie mijn blog al langer leest, weet dat ik best veel heb geschreven over de bewegingen in de samenleving die hoeren willen wegwerken. Dat gaat met allemaal onderhandse manieren, maar ook gewoon met hele wetsvoorstellen, met razzia's, met aktivisme binnen de politie en het OM, met speciale rechtbanken, ga maar door. Dat zijn vooral de hoerenjagers, de overtuigde mensen, die hun zin krijgen. Maar die willen ook de rest van de samenleving meekrijgen.

Dat lukt best goed, want ze hebben bijna een monopolie op het verhaal in de media. Mensen die geen interesse of geen kennis hebben via iets anders dan de media, zijn àltijd onkritisch het media-verhaal aan het nablaten als je het aan ze vraagt. Maar daar zit een staartje aan: alleen als je het ze vraagt. Want voor heel veel mensen is het verhaal uit de zieligheidsindustrie en de moralistenstromingen gewoon niet iets wat ze bezighoudt.

Best veel mensen geloven het wel, die onverwoestbare maar toch geknakte en willoze hoeren die jarenlang misbruikt worden zonder een spatje bewijs achter te laten, die iedereen om de tuin weten te leiden met hun akteerwerk. Maar ze geloven het niet zo sterk dat ze ook voelen en denken dat het echt bestaat. Het is een soort Sinterklaas voor ze, ze doen wel mee maar ze geloven niet echt diep in hun hartje. En dus trekken ze de kar van de heksenjacht niet mee.

Bij de gewone burger maakt dat niet zo uit. Die is plebs, het enige wat die moet doen is stemmen op een gevestigde politieke partij die in campagnetijd spierballen laat rollen, belasting betalen, en zijn kop houden. Vooruit, als hij wat te klagen heeft mag die in een demonstratie op afspraak ergens buitenspel blauwbekken op het Malieveld. En je dan door de ME naar huis laten slaan. Dat die kutburger er maar half in meegaat, dat zit de heksenjacht niet tegen.

Maar ze hebben er wèl een probleem mee als de processen van de heksenjacht niet werken. Als een buurman ontdekt dat zijn buurvrouw hoer is, en het wel best vindt en haar gewoon haar leven gunt, dan is dat een belangrijke gemiste kans voor de hoerenjacht. En omdat dat best vaak voorkomt, is het een doorn in het oog van de hoerenjagers en de zieligheidsindustrie.

Een manier die de zedengompen graag gebruiken om toch mensen mee te krijgen, is om te doen alsof ze anders medeplichtig zijn. Als ze een meid aan haar advertentie hebben opgespoord, gaan ze bij haar buren langs om te vertellen dat ze hoer is, en om te vragen of ze geen overlast ervaren hebben daarvan. Al is het maar dat er naar hun idee teveel geparkeerd wordt in de straat. En zo niet, dan wordt er doorgevraagd waaròm.

Want als je een vent bent, is het dan dat je het wel best vindt omdat je zelf klant bent misschien? Als je een vrouw bent, is het dan omdat je zelf "er wat mee te maken hebt?" Als je er niets van hebt gemerkt, hoe kan dat dan? Want iedereen weet dat hoeren ontzèttend veel overlast veroorzaken, en de rest van de buurt heeft er natuurlijk wèl last van. Zegt de zedengomp. Jij staat in de kijker, en het is duidelijk welk verhaal er van je wordt verwacht.

Maarja, dat is wèrk, en ze zouden het veel fijner vinden als ze dat niet hoefden te doen. Als de burger dat zelf gewoon oppakte. Net zo is het binnen de ambtenarenkorpsen. Daar zitten de hoerenjagers, daar zitten de moralisten, maar die zijn daar niet alleen. Ze zijn zelfs niet de meerderheid. De meeste ambtenaren zijn met hun ambtenarenbaan bezig, en niet met de politiek-maatschappelijke hobbies van hun collega's.

Die moeten wel méé natuurlijk. Maar dat lukt al tientallen jaren maar half. Ze leggen geen strobreed in de weg, maar de gemeentereinigingsjongens zijn niet naar hoeren aan het speuren, en de Beleidscommissie Rotondes en Verkeersregelinstallaties ookal niet. Terwijl alle hens aan dek moeten als de hoerenjacht meer moet worden dan een beetje meiden kwellen terwijl de hoererij ondanks alle vervolging blijft bestaan.

En zo komen we bij het onderwerp van vandaag, ondermijning. Een hele vage term, en met een goede reden. Het moet wel vaag blijven, want net als wanneer je de onheilspellende term "witwassen" zou vervangen door wat het inhoudt, namelijk "boeven belasting laten betalen over hun inkomsten zodat ze het aan iets eerlijks kunnen uitgeven," zouden mensen het misschien niet zo negatief meer zien.

Als ik namelijk ga zoeken naar de redenen waarom de overheid prostitutie moet gaan aanpakken ookal is daar geen wet voor, en ookal levert het mensenhandelcircus nauwelijks resultaten ondanks al die blanco cheques die ze krijgen, dan komt het vaak onder het kopje "ondermijning" terecht. Wat de prostitutie daar doet, en wat ondermijning nou ìs, dat was even onderzoeken. Want logisch is dat niet.

Ondermijning is een gemeente-ding. Andere stukken overheid hebben het er ook wel over als het ze uitkomt, maar je komt het vooral tegen in gemeentelijke documenten en in gemeente-websites. De insteek is wel landelijk, dat kan je zien doordat de meeste van de stukjes tekst erover geknipt en geplakt zijn van elkaar, waar alleen de gemeentenaam is omgeruild. Maar de doelgroep is op gemeentelijk nivo, de verspreiding is binnen gemeentes, en de mensen die het verhaal nablaten in de pers zijn meestal burgemeesters. En dan krijg je dit soort teksten:
Onder ondermijning verstaan we alle vormen van criminaliteit die een bedreiging vormen voor de integriteit van onze maatschappij. Ofwel: wanneer de grenzen tussen de bovenwereld (de 'gewone' maatschappij) en de onderwereld (criminelen) vervagen. Je kunt hierbij denken aan bijvoorbeeld georganiseerde drugscriminaliteit, mensenhandel en witwassen. Ondermijnende criminaliteit vindt georganiseerd plaats en onschuldige mensen kunnen betrokken raken zonder dat zij zich daarvan bewust zijn en zelfs slachtoffer worden. Ondermijning zorgt ervoor dat normen vervagen. Daarnaast gaan de activiteiten vaak samen met geweld. Of is er overlast voor omwonenden. Dit zorgt ervoor dat de veiligheid en leefbaarheid van de buurt afneemt. Ondermijning is een probleem dat de maatschappij verzwakt en uiteindelijk zelfs ontregelt. De overheid (gemeenten, politie, Openbaar Ministerie) maar ook bedrijven, waterschappen en brancheorganisaties treden gezamenlijk op in de strijd tegen ondermijning.
Maar meestal wordt het stukken dramatischer, vooral als het politici zijn die wat mogen publiceren in een landelijke krant. Natuurlijk kom je met ronkende verhalen heel ver, maar valt dit soort praat uitelkaar als je temaken krijgt met mensen die er echt wat mee zouden moeten gaan dóén. Want al heel snel zie je dat wat ze als problemen aanhalen allang illegaal ìs, en flink wordt opgespoord ook. Er komt dus redelijk snel de vraag vanuit de mensen die aangesproken worden om het aktief aan te gaan pakken, hoe het nou zit met die ondermijning, en wat het nou echt ìs. En dan krijg je:
De exacte definitie is moeilijk in een zin samen te vatten, maar grofweg betekent het de vermenging van de onderwereld en de bovenwereld.
Dan heb je dus nòg niets duidelijks, en het wordt ook niet duidelijker als je verder gaat lezen in de ambtelijke krantjes en de bombastische verhalen. Vragen vanuit het gepeupel worden vooral gepareerd met uitspraken over dat het onzichtbaar en onmerkbaar gaat, en dat dàt het juist extra gevaarlijk maakt. Niet dat je kan zeggen dat iets wat niet te merken is, blijkbaar geen effekt heeft op de samenleving.

Waarom komen ze dan met zoiets zwaks? Het is een neuzelend verhaal wat riekt naar paranoia, en het klikt niet echt met de mensen die het tehoren krijgen. Ze kunnen het zèlf nieteens goed uitleggen. Waarom denken ze dan dat dit een sterke manier is om mensen zover te krijgen aan hun kant te komen te staan, en lekker mee te NSB'en? Omdat het, zoals heel vaak, niet origineel uitgedokterd is door onze eigen moralisten, maar dat die het overgenomen hebben uit het buitenland. Waar het wèl een zinnige betekenis heeft.

Dit heeft me even gekost, maar het valt op zijn plek als je het ziet. Dit is namelijk een bloedserieus onderwerp in bijvoorbeeld Italië, Colombia, Griekenland, Mexico, Brazilië of Albanië. Daar heb je echt iets wat je onmiddellijk herkènt als je het ondermijning noemt, en waarbij dit soort campagnes ook gewoon echt nodig zijn.

Wat je hebt in die landen is een relatief zwakke bovengrondse economie, of eentje die dat tijdens een flink aantal jaren is geweest relatief kort geleden, zodat de kultuur er nog naar is, en met een relatief gezonde ondergrondse economie. Die bovengrondse economie is niet genoeg voor de mensen om van te leven, dus ze voelen dat ze die ondergrondse economie nodighebben. En daar worden ze beschermend over natuurlijk. Daar komt een stuk van hun brood vandaan.

Maar dat werkt op de lange termijn niet. Zo'n ondergrondse economie waar het recht van de sterkste geldt, wordt altijd een gore maffia-toestand. Letterlijk. En als je belasting wil heffen om je overheid belangrijke dingen te laten doen is dat ook alleen in de bovengrondse economie mogelijk. Die bloed je dus alleenmaar verder dood. Als je een gezonde, goed draaiende economie wil, moet je iedereen mee laten draaien in een bovengrondse economie.

Je zit in die landen met een bovengrondse economie die veel minder loont om in mee te draaien dan de ondergrondse, maar als de ondergrondse economie er niet was, zou de bovengrondse economie beter zijn dan alletwee nu zijn. Die landen doen dus ook hun best om die ondergrondse economie uit te roeien, en dan vooral door de maffia-strukturen die er de baas spelen aan te pakken.

Dat aanpakken is makkelijker gezegd dan gedaan. Gewoon alles proberen op te pakken werkt niet, want de maffia-topstukken scheiden zichzelf van het vuile werk met laagjes van hulpjes en handlangers, en als je de lagere leden van het netwerk en de medeplichtigen allemaal op wil pakken, zit het halve land in de cel. En je krijgt je zaken niet rond, want niemand wil getuigen. Want iedereen is min of meer afhankelijk van de ondergrondse economie.

Je ziet wel, dàn is er sprake van het ondermijnen van de samenleving. En dan is het belangrijk om op laag nivo iedereen met de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Zolang heel veel mensen de andere kant opkijken, of zelfs meedoen, aan die ondermijnende economie, heeft de bovengrondse geen kans. Zolang bijna iedereen liever niet verwikkeld raakt in de strijd tegen de ondergrondse economie, heeft die strijd geen kans. De fundamenten van de economie en de samenleving zijn uitgehold. De rot zit erin, en de weerstand om die eruit te zuiveren zit tot in de hoogste politieke kringen. Want die zijn ook corrupt.

Die ondermijning is een supergroot probleem in die landen, waar dus ook heel serieus naar gekeken wordt. Er wordt dus ook heel serieus aangepakt om die ondermijning op te lossen. Daar wordt veel geld en werk ingestopt, en ze zijn er dus erg kien op om alleen te doen wat wèrkt. En zelfs dan is het een gevecht van de lange adem. Ze vechten dus vooral tegen de meest ondermijnende dingen: het beeld van de maffia als onaantastbaar, de zwijgcultuur, de corruptie, maar vooral het idee dat het "nou eenmaal zo gaat."

Het is niet het aanpakken van een handjevol misdadigers. Het is nieteens het zuiveren van je samenleving. Het is het hervormen van je economie en je kultuur. Mensen moeten mee gaan doen met de gezonde samenleving en niet valsspelen door dingen via de ondergrondse economie te doen. Daarbij moeten ze zich niet voelen alsof ze tegen de bierkaai vechten, en ze moeten weten dat het voor de hele samenleving het goede is om te doen. Dat is heel belangrijk als je geen derdewereldland wil worden.

Dat is in Nederland helemaal niet aan de orde. Alles is bovengronds in Nederland, en zelfs de boeven willen witwassen, hun belasting betalen, en meedraaien in de gewone economie. We hèbben nauwelijks een ondergrondse economie. Dat weet iedereen die heeft gekeken naar de ondermijning in het buitenland, en een poosje mee heeft gedraaid in de Nederlandse samenleving. Dus wat is er dan aan de hand met al dat gelul over ondermijning?

In Nederland komen de mensen die over ondermijning prediken niet verder dan "een klap uitdelen aan de georganiseerde misdaad" en "het vermengen van de bovenwereld en de onderwereld" alsof dat iets betekent in Nederland. En het is al helemaal onduidelijk hoe je die georganiseerde misdaad een klap zou geven door contant geld te verbannen, mensen die op grote voet leven verdacht te maken, of hoeren te sarren.

Maar ik heb wel degelijk ervaring met dingen die ondermijnend zijn, zelfs op de manier die de overheid definiëert als ondermijnend.

Nee, niet als hoer, want wij hebben de kans nieteens om iets ondermijnends te doen. De hoererij is te simpel en te transparant, en bovendien zijn we totaal niet te organiseren omdat we allemaal te eigenwijs en te koppig zijn. Zelfs als het water aan onze lippen staat zijn we nogsteeds meer bezig om elkaar de tent uit te katten dan om te proberen onszelf te redden. Dan valt er niets te ondermijnen.

Waar ik het heel veel tegenkwam, echt héél véél, was toen ik mijn kunst in de kunstwereld aan de man bracht. Om een beetje winst te draaien moet je dan "leuk doen" met de kunst-society, en moet je de juiste mensen kennen. Daar ging ik bestwel hard achteraan, en ik schrok niet terug als iemand een beetje vaag, een beetje smoezelig, een beetje fout of een beetje smerig was. Anders was ik ook nergens gekomen.

Als je geld wil verdienen met kunst, ben je namelijk vooral aan het sjacheren en handelen. Dan gaat het niet om hoe goed het werk is dat je wil verkopen, maar om hoe verkoopbaar het is. Dus òf iets wat voor de klant gemaakt is, een custom job dus, òf iets wat verkoopbaar is omdat er een beroemde naam aan hangt. Dat kan een prul zijn dat door een dure galerie wordt geplugd, maar meestal is het een oude meester.

Er gaan de hele tijd Manets en Monets over de toonbank, en die gaan van opslag naar opslag. Ik heb een Bracquemond gezien die drie keer verkocht werd zonderdat het eerste krat waarin die zat opengemaakt was. Intussen komt er massa's geld dat niet nagetrokken wordt, want dat mocht wèl in de kunsthandel maar nèrgens anders, van de anonieme koper naar de verkoper toe. Cash zelfs. Die werken zien het daglicht niet, want die zijn niet bedoeld om te worden bekeken. Die zijn investeringsobjekten.

Ik heb het dan nieteens alleen over maffiabazen en wiettelers, maar vooral over mensen die gewoon superrijk zijn, ook als het geld uit bovengrondse bronnen komt. Dat willen ze ook uit de klauwen van de Belastingdienst houden, daar willen ze ook smeergeld mee kunnen betalen, daarmee kunnen ze ook onduidelijk houden in welk land ze hun assets hebben, daar willen ze ook een verzekerings-voordeeltje uit kunnen slaan.

Er was een beeldje dat werd gekocht voor hondertachtig ruggen, vervolgens door een taxateur als nep en dus waardeloos werd bestempeld, werd geschonken aan een vrouw van een werknemer van een zakenpartner, toen opnieuw getaxeerd werd maar nu ècht en een half miljoen waard bleek te zijn, en vervolgens cash voor die prijs werd opgekocht door een anonieme koper. De eerste verkoper had datzelfde beeldje snel daarna weer terug. Weer anders getaxeerd. Allemaal hagelwit geld, op de plekken waar het moest zijn.

Dat klinkt heel schimmig, maar dat was juist iets waar openlijk feestjes over gegeven werden door kunsthandelaars. Soms ging zo'n schilderij even op een ambachtelijk met verf besmeurde ezel, in de achtergrond van zo'n galerie, terwijl we ons allemaal ter ere van de deal lam zopen, voordat hij weer het krat in ging. Tot de volgende keer dat hij verkocht werd. Ik hield er een vuile smaak aan over, en dat was echt niet alleen door de kwak van de galeriehouder.

Gelukkig is het niet allemaal grootse kunst die daarvoor gebruikt wordt. Ik werd ooit als punkend kunstenaresje voorgesteld aan twee jongens die een deel van die verhandelbare kunst máken. Want als het toch in een krat staat, hoeft het niet echt te zijn. Het hoeft alleen de belastinginspecteur te neppen, of een kunsttaxateur. Die jongens konden heel goed kopiëren, en daar verdienden ze veel meer mee dan met hun eigen werk. Dat minstens netzo mooi was.

Mijn ogen puilden uit toen ze uitlegden hoe ze een kopie van een Jordaens echt oud lieten lijken door hem in een oven te bakken nadat ze de vernis met een bepaalde flitspuit hadden ondergekliederd. Hoe ze een adresje hadden voor linnen wat klopte met oude meesters. Hoe het allemaal genept werd, tot je niet meer kon ontkennen dat wat zij deden méér en béter was dan het origineel. Ze waren er trots op. En schaamden zich niet, want het was toch alleen voor de handel.

Ze waren er vooral trots op omdat hun kunst beoordeelbaar was. Het moest echt goed zijn, echt lijken, het mocht geen enkele fout hebben. Veel kunst is vooral "authentiek," en foutjes en gepruts worden eerder als schattige accenten behandeld dan als dat je faalt. Bij een vervalsing kàn dat niet natuurlijk. Veel kunstenaars leren door kopiëren, en weten dus ook hoe moeilijk het is om een perfekte vervalsing te maken. Dat gaf die jongens ook zelfrespekt, en een gevaarlijke nonchalante houding over of ze ooit ontdekt zouden worden.

Er is in de kunstwereld wel ruimte voor nieuw, mooi werk. Maar eigenlijk alleen als de kunsthandelaars besluiten om je tot beroemd talent te bombarderen. Je raakt mooi werk wel kwijt aan echte kunstliefhebbers, maar daar zit het grote geld niet. En omdat het grote geld er niet zit, weten die kunstliefhebbers ookwel dat ze een inleg nooit gaan terugverdienen. Dus die zijn niet makkelijk met betalen. Het is immers een consumptie, geen investering.

Dat ondermijnt de kunstwereld. Dat zorgt ervoor dat museums zich blut betalen aan een schilderijtje. Dat zorgt ervoor dat je als kunstenaar aan iemands lul moet hangen in de kunstwereld als je je boterham wil verdienen. Die handel om de handel, die jacht naar witwassen of naar het investeren van flinke smakken geld met belastingvoordeel, die beheerst de kunstwereld. Nieteens alleen de handel. Alles, van musea tot kleine kunstenaars.

Maar daar liggen de politici en de ondermijnings-jankers niet van wakker. Dat is hun doelwit niet, en bovendien weten die ookwel best dat als ze er wat aan zouden doen, de kultuurwereld de media voljankt over dat ze eraan kapotgaan, dat het tochwel makkelijk is voor veel mensen om een onderhandse manier te hebben om veel geld te kunnen verplaatsen, en uiteindelijk het belangrijkste: de kunstwereld is "ons soort mensen."

Bij "ons soort mensen" kan het allemaal geen kwaad. Die zijn belangrijk, die zijn verheven, en die moeten nou eenmaal, omdat ze zo belangrijk zijn, om de regeltjes en rechtsprincipes van de samenleving heen kunnen werken. Je moet immers flexibel zijn. En je kan van zo'n belangrijk iemand niet verwachten dat hij al die rompslomp voor het plebs ook moet eerbiedigen. Daar moet je "realistisch" in zijn. En praktisch.

Er is zo'n idee dat mensen uit de hoge milieus, de gevestigde orde, de fundamenten zijn van onze samenleving en onze economie. Kijk maar, ze hebben al het geld, bedrijven en pandjes, en iedereen die iemand ìs, kent ze. Ze zijn de belangrijke mensen in de maatschappij, want ze zijn de baas, en iedereen in een gepriviligieerde positie kent ze. Zij zijn niet ondermijnend, zij zijn degenen die het risico lopen ondermijnd te wòrden.

Via mijn klanten krijg ik daar genoeg voorbeelden van binnen. Ik heb een vaste klant die werkt voor een groot bedrijf waar iedereen die dit leest minstens wekelijks klant is, en waar bestwel wat lezers ook zullen werken. Die vertelde me dat er bij zijn bedrijf flink wat mensen zijn die als enige baan hebben om "de stukken" de hele tijd bij te werken zodat het voor elke onverwachte controle lijkt alsof alles tot in de puntjes is geregeld, en alles perfect transparant is gebeurd. En vooral, zodat er geen spoor en geen vermoeden is van alle dingen die niet in "de stukken" staan. Dat ziet hij niet als ondermijnend, want alles wordt gedaan door "ons soort mensen" uit de bovengrondse wereld. Geen infiltratie te bekennen.

Het idee dat de ondergrondse wereld in de bovengrondse wil infiltreren is ook totale flauwekul. Dat wil die helemaal niet. De ondergrondse wereld wil nou juist wegblijven bij alle hindernissen van de bovengrondse economie. De crimineel wil niet een legale zaak gaan runnen naast zijn wiet-imperium. Behalve als het nodig is om zijn winsten wit te wassen, maar dat komt er dan op neer dat die legale zaak een wassen neus is, en niet echt bestaat. En ook niets ondermijnt. Want niemand heeft er echt wat mee te schaften. Het is een belasting-vehikel om méér belasting te betalen. En daar maken we meer gedoe over dan al die belastingvehikels om géén belasting te betalen.

De vermenging van onder- en bovenwereld zie je vooral komen vanaf "ons soort mensen" die een beetje gaan pootjebaden in het criminele circuit. Grote bedrijven komen met veel weg, en de verleiding is dan soms groot om telkens nèt wat verder te gaan dan mag. Meestal blijft dat bij milieumisdrijven, fraude en smeergelden, maar er worden ook gewoon maffioze praktijken opna gehouden door bedrijven die uit de bovengrondse sektor komen.

Kijk maar naar hoe telkens afvalverwerkingsbedrijven afglijden. Dat wordt steeds schimmiger, omdat het een bedrijfstak is waar sjoemelen makkelijk is, en die veel zaken doen met de overheid. En als de overheid zaken met je doet, en de topambtenaar met je in een oesterbar zich klem heeft zitten zuipen, hoef je niet te rekenen op al te streng toezicht. Dat ondermijnt natuurlijk wel het hele milieubeleid. De bouwvak is ook zo'n sektor waar ruim over grenzen van overheidscorruptie, milieufraude, mensenhandel en financiële fraude heen wordt gelopen.

Ik hoor verhalen van klanten uit de meest uiteenlopende sektoren over hoe gerespekteerde bedrijven een pootje in de criminele wereld steken. Van een oogje dichtknijpen tot je hele infrastruktuur zo struktureren dat het onmogelijk is om fraude en misbruik te ontdekken. Heel veel bedrijven schuren tegen de grenzen aan, een flink deel gaat er willens en wetens overheen. Maarja, grote bedrijven en rijke mensen worden gezien als de motor van de economie, dus daar wordt afentoe eens wat met een schikkingsvoorstel bijgestuurd, en dat is het dan.

Ookal heb je op die manier iets wat je ècht ondermijnend kan noemen, dáár komt dus geen aandacht voor. Want waar het om gaat bij de ondermijnings-campagne van de overheid, is om het kweken van angst en haat, doordat mensen zich onzeker gemaakt voelen, of zich voelen alsof ze bedreigd worden. Een duistere wolk van dreiging, die vanuit de onderwereld je onverwacht slachtoffer maakt. Ga dus maar aangeven, ookal zie je er geen kwaad in.

Als die dingen die de overheid zo ondermijnend vindt gewoon blijven bestaan, en mensen merken dat het geen kwaad kan, is dat op één manier wel ondermijnend. Je krijgt namelijk dat mensen niet meegaan in de hatelijke praat van de overheid over die zogenaamde ondermijners. Het ondermijnt het draagvlak voor vervolging en dure heksenjachten. Dus de overheid probeert de mensen aan te praten dat ze nadeel hebben van die ondermijners, ookal merken ze dat niet. De overheid gedijt bij de kleinburgerlijke neiging anderen dingen te misgunnen, en de overheid graag de wapens in handen te geven die het nodig heeft voor repressie van 'de ander'.

En reken maar dat daar gretig naar gekeken wordt vanuit het ambtenarenapparaat. Die kijken niet alleen kwijlend naar de Chinese totalitaire staat gekeken met alle privacy-passerende middelen om de burgers te controleren, maar ook naar hoe de Italianen draconische regels en akties uitvoeren en daarvoor gehuldigd worden omdat het nodig is tegen de ondermijning. Als mensen maar overtuigd konden worden dat dat hier ook nodig was...

Maar ondermijning bestaat dus. Niet waar de overheid het graag wil vinden, en ergens anders zoeken ze er expres niet naar. Waar ze wèl zoeken is het een smoes. Zoals eigenlijk de hele tijd is het een smoes om meer te mogen morrelen aan de samenleving, om meer hun moraal op de samenleving op te mogen leggen, om meer te mogen betuttelen en bevoogden omdat het voor onze eigen bestwil is, ookal zijn wij burgertjes te dom om te zien hoe dat werkt.

Dus wat is ondermijnend? Is dat het selektief handhaven van wetten en regels, waarbij er zoveel op de plank blijft liggen dat mensen ophouden met aangifte doen omdat je er alleen na twee weken een brief voor terugkrijgt dat de politie er niets mee gaat doen, terwijl er wel altijd mankracht is voor nutteloze en vruchteloze treiter-akties? Tuurlijk niet.

Is het ondermijnend dat er een old-boys-network is van corpsballetjes die van hun papa's baantjes toegestopt krijgen, waarbij de papa's die rechter zijn ervoor zorgen dat misdragingen van die corpslulletjes met de mantel der liefde worden bedekt, zodat je gewoon groepen corpsballen tegenkomt op straat die elkaar lesgeven in fietsenstelen omdat het toch ongestraft kan, en de slachtoffers toch alleenmaar "burgers" zijn? Nee, natuurlijk niet. Die worden zo "ons soort mensen."

Moet je het niet als ondermijnend zien dat vrijwel alle politiek wordt bedreven in achterkamertjes, en dat het publieke steekspel in het parlement vooral voor de bühne is omdat in een regeerakkoord alles al uitgesjacherd is, en alles dus al een gelopen race is? Nee, joh, dat laat de fundamenten van de samenleving koud.

Wordt de samenleving ondermijnd doordat politici na hun pluche vette baantjes zonder verantwoordelijkheid maar mèt moddervet salaris toegestopt krijgen door de bedrijven die ze hebben bevoordeeld tijdens hun ambtsperiode? Door de lobbycratie waar een groot gedeelte van het overheidsbeleid en zelfs onze wetten geschreven worden door lobbyisten, of eerbiedig eerst voor goedkeuring worden aangeboden aan de lobby's? Nee joh.

Maar de ìnhoud van die wetten en dat beleid dan, dat die lobbyisten voorelkaar krijgen dat de bedrijven en groepen die in het zadel zitten een groot voordeel hebben om die positie ook te houden, en dat ze de overheid als werktuig kunnen gebruiken om te zorgen dat ze zich over de concurrentie of over de onzekerheid over een veranderende wereld geen zorgen hoeven te maken, omdat de overheid voor ze gaat liggen, ten koste van iedereen anders? Ook helemaal niet ondermijnend.

Is het dan ondermijnend als zakenlui de overheid voor miljoenen belazeren, en bij de rechtzaak wanneer dat uitgekomen is het OM, tegen èlke gewoonte in, "per ongeluk" het bewijsmateriaal vernietigt zodat hij vrijloopt? En is het dan extra ondermijnend als de rechter bij hem het nou net wèl een probleem vindt dat het bewijs weg is, terwijl het bij gewone burgertjes als "gezien" wordt beschouwd? Ben je gek.

Of wanneer banken voor enorme malversaties als straf krijgen dat ze een déél van de misdadig verzamelde winst moeten afstaan? Of diezelfde banken met enorme zakken geld uit de problemen moeten worden geholpen als ze domme risiko's hebben genomen waar ze wel de winst, maar niet de verliezen van willen dragen? Welnee joh.

De succesvolle lobby voor Belastingparadijs Nederland, het Panama aan de Noordzee, waar we ons uitputten om zonder condoom door de multinationals genaaid te worden? Dat we op die manier internationaal spelbreker zijn in de pogingen om internationals bij te laten dragen aan de wereld, inplaats van de wereld alleenmaar uit te buiten? Is dat dan ondermijnend? Tuurlijk niet, daar zijn we juist trots op. We worden genaaid door bedrijven uit de Eredivisie, pochen we.

Misschien dan de OM'ers, die het opsporingsapparaat van de overheid gebruiken om hun moraliteitsstijve mee op te poetsen tot en met speciale rechtbanken toe? Dat die moralisten als neutrale wijze mannen worden behandeld door de overheid, die ze steeds meer hun zin geeft ookal blijven resultaten al decennia uit, en wordt het steeds gekker en onmenselijker? Nee, dat is natuurlijk niet ondermijnend.

Is het ondermijnend hoe dom en onkundig de overheid telkens weer blijkt te zijn, en hoe vaak hun grote vertoon van macht onterecht en verkeerd gestuurd blijkt te zijn? Hoeveel grote projekten helemaal vastlopen in onbekwaamheid, hebzucht en eerzucht? Hoe hard ze proberen, en slágen, om nergens verantwoordelijkheid voor te hoeven te nemen, behalve een ongemeend "sorry" en afentoe eens ritueel opstappen voor een maandje? Nee, helemaal niet ondermijnend.

Al die dingen zijn helemaal niet ondermijnend. Hoeren, die ondermijnen de samenleving. Met onze kut.

zondag 1 januari 2023

Goede voornemens voor 2023

Mijn goede voornemens voor 2023 zijn:
  • Vaker voor mijn zussen babysitten
  • Mijn auto beter laten onderhouden
  • Zelf leren hoe ik mijn stukjes geplaatst krijg, zodat ik niet de hele tijd mijn internetgoeroe en mijn statistiekmannetje nodigheb
  • Vega gaan
  • Matrassen, kussens en dekbedden vervangen
  • Tango-kursus afmaken
  • Geen tandarts-afspraken meer laten schieten
  • Squashen weer oppakken
  • Tegels uit mijn tuin laten trekken
  • Advies van W netter opvolgen en niet denken dat ik het beter weet
  • Niet opgeven met mijn blog, al is het nog zo frustrerend met de censuur
  • Rustig en verstandig afvallen
  • Minder bier en minder koffie
  • Mijn huis sausen en een supervette muurschildering maken
  • Beter studeren


Gelukkig nieuwjaar allemaal!

maandag 19 december 2022

Kerst

Al mijn lezers wens ik een zalig Kerstfeest en een gelukkig nieuw jaar! Ik heb vanaf vanmiddag tot januari even rust aan mijn kop. Ja, ik heb nog een klantje of twee staan, en ik zal nog een rapport moeten schrijven, maar ik blijf voor de rest even van de wereld af, en ik ga me even aan mijn familie toewijden. En aan mijn relatie met God, want die heeft het steeds zwaarder de afgelopen jaren, en ik wil wel even mijn basis opzoeken.

Ik hoop dat jullie ook allemaal een fijne familietijd kunnen hebben, ik hoop dat iedereen toch wat feestelijks meekrijgt in de donkere dagen, en ik wens iedereen die geen zin heeft in Kerst, of die geen Kerst kàn vieren, of die er gewoon geen tijd voor heeft, toch een hele fijne tijd.

Als jullie dit te lezen krijgen tenminste. Het is weer bar en boos geweest met plaatsen.

maandag 28 november 2022

Soaps

Ik heb een haat-liefdeverhouding met soaps op TV. Aan de ene kant vind ik ze ontzettend manipulatief en een totale tijdverspilling, waar eigenlijk niets interessants in gebeurt, maar aan de andere kant kan ik er wel hartstochtelijk verslaafd aan raken. Vooral als ik iemand heb om samen mee te kijken. Ik ga er dan helemaal ìn zitten, en de spanning blijft voor mijn gevoel dan maar oplopen.

Vroeger op school waren er altijd wel andere meisjes, soms zelfs vaste groepjes, waarmee je de verwikkelingen in zo'n soap kon bespreken. Dat ging dan tijdens het middageten, in een groepje aan een tafel, op gedempte toon alsof je geheimen aan het uitwisselen was. Het was één van de dingen waarmee ik goed mee kon doen met mijn leeftijdsgenootjes, en dat maakte het nog aantrekkelijker natuurlijk.

Het hielp me daarbij flink dat ik openlijk naar zo'n soap kon kijken bij me thuis. Mijn ouders vonden het prima dat ik TV keek, en dat was echt niet zo voor alle andere meisjes bij mij op school. Veel van die ouders deden liefst alsof ze geen TV hadden, die was dan ergens weggestopt in een kast, en niemand van de kerk mocht ervan weten. Die meiden misten vaak afleveringen, en ik kon ze dan bijpraten. Dat maakte me afentoe best het middelpunt van zo'n kliekje.

Als bakvis zie je nog niet hoe manipulatief en gekunsteld het allemaal toegaat in die soaps. Je krijgt juist het idee dat je een geraffineerd spel bekijkt, waar mensen op vele lagen met elkaar omgaan vanuit hun verschillende karakters. Dat het allemaal nogal dom is, en nogal onrealistisch, dat begrijp je nog niet, omdat je er de ervaring niet voor hebt. En ook niet dat het éígenlijk geen verhaal is, maar alleen een cliffhanger die voor je uit blijft schuiven. Een belofte dat het ooit een leuk, bevredigend verhaal wòrdt.

Ooit was er iets gebeurd dat me had moeten waarschuwen om het allemaal niet zo serieus te nemen. Er was een meisje geweest dat met haar ouders een paar maanden naar het buitenland ging, en in die tijd kon je nog niet streamen wat je zou missen. Dus voor haar werden de uitzendingen op videoband opgenomen, voor wanneer ze weer thuiskwam. Dat liep snel op, en het meisje dat de opnames deed, verzuchtte wel dat haar ouders vonden dat ze veel banden in beslag nam.

Toen dat meisje uit het buitenland terugkwam, sloot ze direkt weer aan bij ons kliekje, en wou meepraten over de verwikkelingen in de soap. Maar ze kon niet in één keer alle afleveringen bingen, dus ze liep achter. Zij was vol spanning, met rode oortjes, aan het vertellen over wat ze had gezien, en op dezelfde manier aan het raden naar hoe het zou aflopen als we altijd deden.

Maar de dingen die zij nog moest zien, wisten wij al. En we wisten dus ook dat àlles waar zij vol van was, ofwel nergens heen zou gaan, ofwel met een sisser af ging lopen, ofwel onbelangrijk ging worden omdat het volgende soapprobleem eroverheen zou gaan. Ze irritèèrde ons zelfs, en er werd over haar gedaan alsof ze dom en vervelend was. Achter haar rug om natuurlijk, we waren pubermeiden.

Dat waren dus wèl allemaal dingen geweest waar wij óók ontzettend opgewonden over waren geweest. En waar we langer dan zij mee bezig waren geweest. Maar voor ons was de onthulling van alles al voorbij, en na die onthulling was er niets interessants meer van over. Die soaps zijn boeiend door de suggestie van méér. Niet alleen dat ze suggereren dat er meer seks is dan ze laten zien, maar ook dat er meer verhaal is. Of aan zit te komen.

Ik ben afgeknapt op soaps. Dan bedoel ik dus, ik trapte telkens weer in de soap-valstrik, en dan was ik er een tijdje hélemaal door opgeslokt, en kon ik me geen beter gebruik van mijn tijd voorstellen dan met mijn trui over mijn knieën naar die soap staren, en dan knapte ik wéér af op een soap als ik voor mezelf niet langer kon volhouden dat het déze keer wèl ergens heen zou gaan. Dat zijn nogal wat rondjes geweest.

Naar onzin kijken op TV kan helemaal geen kwaad, maar het kost wel tijd. En als je teveel tijd hebt, dan is het prima. Maar ik heb in mijn leven éígenlijk nog nooit een periode gehad dat ik echt teveel tijd had. Ik had altijd plannen, en altijd dingen die sowieso wel moesten, en daarvoor had ik nooit genoeg uren in een dag. Dan wordt het wel dom als je zo'n soap voor laat gaan boven iets wat echt wat aan je leven zou bijdragen.

Je leert er ook niets van. Van goeie films kan je tenminste nog goede kulturele beelden meenemen, of in ieder geval snappen waar andere mensen naar verwijzen over wat zij erin gezien hebben. Van goede verhalen leer je wat, of dat nou gaat over je eigen waarden, over hoe andere mensen dingen zien, of over wat een goed verhaal maakt wat andere mensen van je willen horen. Soaps geven je niets van die dingen.

Toen ik besloot om volwassen te worden, was soaps afzweren één van de dingen die ik mezelf beloofde. En het was nog best een moeilijke, want ookal kijk je niet meer naar GTST of Goudkust, je gaat als je oplet zien dat bestwel veel TV eigenlijk hetzelfde soort iets is. En als je kritisch gaat kijken naar wat je allemaal verteld wordt via de TV, wordt dat alleenmaar nog erger.

Eigenlijk heeft àlles wat een vaste tijd heeft en elke keer met een nieuwe aflevering komt wel iets soaperigs. Je gaat echt proeven dat ze hard werken om elke week weer iets te verzinnen om het programma mee te vullen. De wekelijkse talkshows, de steeds slappere comedy-shows, de themaseries over huizen oplappen of mensen helpen met hun budget, na de eerste afleveringen is alles wel gezegd en moeten ze er een soap van maken.

Datzelfde geldt ook voor het nieuws. Dat is geen grapje, geen overdrijving. Er gebeurt heel veel in de wereld, en dat is voor heel veel mensen belangrijk, maar eigenlijk is het meeste nieuws onbelangrijk voor de meeste mensen. En dat is de aantrekking ook ergens. Kijk maar naar hoeveel mensen zich opwinden over gekke uitspraken van de Amerikaanse president, terwijl ze nieteens kijken naar hun sufferdje in de brievenbus, terwijl daar veelmeer nieuws instaat wat ècht met hun eigen leven temaken heeft.

Het nieuws is vooral boosmaakporno. Dat ga je heel duidelijk zien als je gaat zoeken in het sekswerknieuws, en wat daar ècht achterzit. Je gaat ook zien dat het belangrijke nieuws, wat mensen echt aangaat, en waar ze van zouden moeten weten om het demokratische proces geen schijntje te laten zijn, nauwelijks naarvoren komt in de nieuwsmedia. De nieuwskanalen begrijpen best dat dat het soort ongemak bij hun kijkers en lezers opwekt wat niet verkoopt.

Over het nieuws heb ik al vaker geschreven, en dit zou voor niemand eigenlijk nog erg nieuw moeten zijn. Dat ik het een soap noem is misschien nieuw, maar ik denk dat de meeste mensen intussen wel begrijpen hoe dat eigenlijk gewoon zo is. Misschien komt er ooit een eigen stukje over, als er genoeg mensen blijken te zijn die niet begrijpen hoe dat zit.

De laatste paar jaar word ik wel weer meegezogen in soaps. Ik moet me er echt van lostrekken, want ik kijk mee met mijn huisgenote, en die hangt àltijd voor de buis, met de ene na de andere soapige soap voor haar neus. En dan nieteens alleenmaar als die soap "op" is, want tegenwoordig stream je die zooi ook. Het is nog steeds moeilijk om weerstand te geven, en ik merk hoe gemanipuleerd ik raak. Ik kan echt een beetje boos op mezelf worden, dat ik ergens diepvanbinnen er toch telkens weer intrap.

Soaps op TV kan ik afzweren, en dat probeer ik ook te doen. Maar ik krijg ook een andere soort soap mee. De soaps van klanten. Als een klant een vaste klant wordt, gaat hij bijna altijd wel over zijn leven vertellen. Dat zijn ook vaak soapige verhalen, want ze gaan over intimiteit, spanningen tussen mensen, geheimen, emoties, relaties, en het belangrijkste: er zit nooit èchte beweging in.

Toen ik nog een groentje was, en mijn eerste vaste klantjes kreeg die tegen me aan begonnen te vertellen over al die soapige dingen uit hun leven, ging ik proberen om te helpen. Ik ging ze advies geven, ik ging ze proberen op te peppen om er wat aan te doen, en om de boel weer vlot te trekken. Dat leverde me meer irritatie op dan resultaat. Ik geloof niet dat ik ooit een man van zijn soap af heb gekregen.

Want echte mensen hebben met soaps gemeen dat ze eindeloos om de hete brij heen kunnen draaien. Er is een probleem of een spanning in hun leven, maar om daar wat aan te doen is er verantwoordelijkheid voor nemen. En er zijn weinig mensen die niet al vinden dat ze zoveel verantwoordelijkheid al hebben als ze aankunnen. Uiteindelijk blijven mensen in hun comfort hangen, ook als dat betekent dat ze niets doen aan wat ze dwarszit.

Pas als de irritatie zo erg wordt dat het zijn comfort kapotmaakt, komt zo'n man in beweging. En als er dan genoeg meegeveerd wordt om zijn comfort weer binnen bereik te laten komen, holt hij weer terug. Spijkers met koppen slaan is verantwoordelijkheid nemen, of het is een onbescheidenheid, het is je eigen onvrede blootstellen aan de wereld. Makkelijker om het in je hartje op te sluiten en te laten rotten. Mensen draaien om de hete brei heen. Of om het putje.

Maar dat is niet het enige wat mensen tegenhoudt. Jouw eigen leven omgooien betekent ook andere mensen hun leven omgooien, of in ieder geval er flinke veranderingen in brengen. Dat voelt alsof je je opdringt, alsof je voor jouw eigenbelang anderen schade doet. Dat is een grote drempel. Zo'n grote drempel dat veel mannen het niet vinden kunnen om hun leven veel beter te maken, als het iemand anders leven ongevraagd een beetje slechter maakt.

Tegenwoordig is het minder. Ik had in mijn konijnenholletje mannen die langskwamen om vooral hun hart uit te storten. Maar dat doe je niet zomaar met een escort. We hebben toch een andere rol. Ik heb soms nogwel dat ik terugdenk aan klanten die ik nu niet meer zie, en dan vraag ik me af hoe het met die soaps van ze afgelopen is. Of ze er ooit wat aan veranderd hebben, en hoe dat dan gegaan is. Al weet ik dat de meeste nooit wat zullen hebben veranderd.

Ik luisterde, zonder te oordelen, zonder er iets aan te willen veranderen, en ik bleef altijd geduldig. Dat is wat bij mijn rol paste, dat is hoe dat werkt. Als ik hoorde dat hij viste naar wat antwoord, naar wat reaktie, dan had ik altijd wel wat. Nooit ècht ongemeend, maar ik liet ook niet het achterste van mijn tong zien. Ik wees wel altijd in de richting die me goed leek, maar de hoofdtoon van mijn verhaal was altijd wel dat ik gewoon begreep dat het moeilijk was.

Dus ik hoorde elke paar weken weer een aflevering over de man die stiekem verliefd was op zijn getrouwde secretaresse, maar voor altijd zijn afstand zou houden. En haar alleenmaar op een hoger en hoger voetstuk zette. Die man probeerde ik wat nuchterheid bij te brengen, en dat hij moest herkennen dat het alleenmaar een verliefdheid was, niet iets wat het diepste doel van zijn leven was.

Ik hoorde jarenlang een soap over een man die spijt had dat hij een ex had gedumpt, en hoe ze allebei naar elkaar bleven hunkeren ookal waren ze intussen allebei met een ander getrouwd. Ik hoorde aan hoe een klant een soap had met zijn afglijdende alkoholistische moeder, die steeds verder van de werkelijkheid afdreef, terwijl hij tegen beter weten in steeds meer van haar leven voor haar regelde.

Maar vooral hoor je natuurlijk veel hetzelfde, als een soort achtergrondgeluid. Eindeloze verhalen van mannen die niet gewaardeerd worden door een baas die niet snapt wat ze doen. Eindeloze verhalen over zeurende vrouwen die niet snappen dat hij al op zijn tandvlees loopt. Eindeloze verhalen over dat de mannen niet snappen hoe het kan dat ze nog stééds niet uitkomen met hun geld, ook na de zoveelste loonsverhoging. Eindeloze verhalen over hoe ze nogsteeds met heel hun hartje van hun vrouw houden, die hem niet meer ziet staan. En altijd weer zorgen over of hun puberkinderen niet ontsporen.

Als escort hoor ik het minder. Niet alleen omdat je als escort toch wat meer afstand houdt dan als thuisontvangster, maar ook omdat je als thuisontvangster een soort stilstaande stabiele onveranderbare positie hoort te hebben, terwijl mannen van escorts toch verwachten dat we dynamischer zijn, en dat we ergens vandaankomen en nog ergens heengaan. Een escort moet onderdeel van een verhaal zijn. Wij zijn de reizigers die bij de klant komen buurten.

Omdat je in de ogen van de klant iemand anders bent, krijg je ook de verhalen anders mee. Sowieso krijg je minder te horen, en willen ze juist meer van jou horen, met allemaal spannende arcs enzo waar zij even in kunnen gaan zitten. Maar na het spuiten komen hun verhalen toch wel, en dan merk je dat ze zich groter houden tegen een escort dan tegen een thuisontvangster, en de verhalen worden toch voorzichtiger. Dat is jammer.

Dat zijn de soaps van binnen het werk. Sommige meiden hebben er de kutschurft aan, en vinden het supervervelend als een klant zoiets naar ze opent. Die kunnen dan niet wachten tot hij ophoepelt, omdat ze zich er vreselijk aan irriteren. Voor mij is het anders. Ik heb er wel wat mee. Het is niet hetzelfde als een soap op TV, het is natuurlijk niet gelikt inelkaar gezet, maar het doet juist wat die soaps proberen te suggereren. Je kijkt in op iemands leven.

En misschien is mijn blog ook wel soapig voor sommige mensen. Ik probeer altijd wat interessants te behandelen, ik wil graag telkens iets te schrijven wat ik nog niet eerder heb geschreven, maar misschien denken al die mensen die soap-achtige series maken over tieners ruilen of hotelletjes in Spanje beginnen dat ook wel. Ik hoop het niet natuurlijk, maar wie weet.

maandag 21 november 2022

Geheim op zolder

Als escort ontmoet ik mijn klanten soms in hotels, afentoe op hun werk, soms ergens bij een eettentje waarna we ergens anders heengaan, maar vooral ga je gewoon naar zijn huis. Eigenlijk is dat heel intiem, ookal zijn veel klanten daar erg luchtig over. Het is toch je huis, je thuis, je plekje. Het zegt veel over je, en het is ergens een stukje van jezelf. Dat heb ik zelf in ieder geval heel duidelijk met mijn huis.

Ja, goed, je hebt mensen die duidelijk minder persoonlijks met hun huis hebben. Vooral mannen die duidelijk inwonen bij hun gezin, en niets in te brengen hebben over hoe het wordt ingericht en gebruikt. Maar die hebben nou juist de voorkeur om níét thuis af te spreken, want ze hebben nooit het idee daar alleen te kunnen zijn. Aan de andere kant hebben die er ook geen intimiteitsproblemen mee als ze eens de kans krijgen.

Ik kom dus wel tegen dat de man na de daad opeens me heel erg dichtbij vindt komen, en duidelijk ongemakkelijk is met mij in zijn huis. Dan wordt alles bekeken wat je aanraakt, en op een rondleiding moet je zeker niet rekenen. Vaak hebben ze er al wat moeite mee dat je in hun badkamer het zweet van je afspoelt. Zo gretig als ze waren om superintiem met je te zijn voor de beurt, zo moeilijk vinden ze het achteraf.

De meeste mannen zijn wel volwassener dan dat hoor. Die kunnen ermee omgaan om gasten in hun huis te hebben, en die hoeven niet elk moment zenuwachtig om je heen te hangen. Het gebeurt regelmatig dat een man na een beurt zo afgemat is, dat hij het wel prima vindt als ik mezelf opfris, mijn drankje leegdrink, het glas in de vaatwasser zet, en de deur achter me dichttrek. Maarja, dan heb je ook een relatie van vertrouwen opgebouwd. Soms binnen één date.

Ik werk in een branche waar intimiteit belangrijk is. En ik zit in een hoekje van de branche waar intimiteit héél belangrijk is. En ik heb gemerkt dat de intimiteit van je huis daar voor veel mannen tochwel een rol in speelt. Het voelt intiem, en dus ook een beetje gevaarlijk, een beetje schendend, en een beetje kwetsbaar. Tegelijk is wat je thuis doet toch iets wat dichterbij je komt, en dat vóél je dus meer.

Er zijn dus nogal wat klanten die gewend zijn om in hotels of flatjes van vrienden af te spreken, die graag de kans grijpen om me naar hun huis te halen. Ook als dat moeilijk is, of een beetje risiko geeft. En er zijn de mannen die dat al vanaf het begin doen, maar even nodighebben om het van iets vervelends en afleidends te veranderen in iets wat juist extra heftigheid en verbinding geeft.

Mannen hebben de neiging nesten te bouwen in hun huis. Veelmeer dan wij hebben ze dan één plek in een kamer waar alles omheen gebouwd is. Als ze geen huisgenoten hebben die opruimen of dingen anders inrichten, krijg je dan van die leunstoelen met stapels tijdschriften ernaast, een vaste plek voor zijn mok koffie, en je ziet ook dat de TV naar die plek toegedraaid is.

Als je net nieuw bent, is het goed om uit de buurt van die nesten te blijven. Dat is niet echt omdat het anders te intiem wordt, maar omdat mannen heel precies kunnen zijn over hoe alles ligt in zo'n nest, ookal heb je met mannen meestal dat ze buiten hun nesten de grootste rotzooi gewoon amper opmerken. Sommige mannen maken er gewoon een soort vliegtuig-cockpit van, met alles op vaste plekken om hun stoel heen.

Dat zie je tegenwoordig vooral bij computers. Als het een man is die serieus computert, heeft hij vaak een soort hoek ervoor waar hij zich kan afzonderen, en omringd is door dure computerapparatuur. Alles gloeit en kleurt, en je ziet dat het ervoor gemaakt is om ìn die computer te kruipen. Ik heb dat soms al een beetje gehad, ik begrijp wel wat daar de aantrekkingskracht van is. Die mannen doen dat alleen véél sterker dan ik ooit heb gehad. Toch een beetje een mannending.

Ze zijn meestal reuzetrots op hun battlestation, en ze willen je graag alles over uitleggen als je ze de kans geeft. Vooral als je een beetje je best doet om te begrijpen waar ze het over hebben. Als je dan dingen zegt die je andere computeraar-klanten hebt horen zeggen, worden ze heel enthousiast. Als ik wat computerdingen herhaal die ik van mijn internetgoeroe heb, of van mijn statistiekmannetje, dan knappen ze juist vaak een beetje af.

Je mag kijken naar al die dure hardware die ze hebben staan, en je mag onder de indruk zijn van hoe goed en soepel hun games lopen, en hoe mooi het gras in die virtuele werelden in de wind waait, maar je moet wel een beetje afstand houden. Het is namelijk tegelijk ookwel héél privé, zo'n computer waar zo'n man inkruipt. Het heet niet voor niets een Personal Computer. Een console aan de TV delen ze graag na de beurt, maar hun PC is een veilige haven van privacy.

Als een man iets niet wil delen vind ik dat prima. Ik ben daar voor mijn werk, ik hoef niet overal in betrokken te worden, laat zo'n man maar gewoon. Ik ben niet beledigd als een vent me niet overal bij wil betrekken. Ergens gaan veel mannen daar toch vanuit, omdat de meeste vrouwen die ze dichtbij laten komen dat wèl hebben. Maarja, dat is juist weer één van de voordelen van een hoer, wij komen niet verder je leven in dan waarvoor je ons betaalt.

Je komt dus wel tegen dat hij met jou wèl trots zijn porno-verzameling deelt, die meestal juist de reden is dat mannen niet willen dat er in hun computer gekeken wordt. Ik ben een seksuele uitzondering, ze gaan ervanuit dat ik het wel begrijp en waardeer. En ja, dat is ook wel zo. Een kijkje in de pornokollektie van mijn klant vind ik niet schokkend, en het geeft me hints over hoe hij seksueel inelkaarzit.

Niet dat dat nou heel vaak voorkomt trouwens, maar het is een goed voorbeeld van een man die me toelaat in meer dan het gebouw waar hij woont, maar echt in zijn thuis, zijn heiligdom. Mannen zijn nestenbouwers, en je ziet heel vaak dat ze die nesten heel belangrijk vinden, een paar plekken alleen belangrijk vinden omdat ze die nodighebben, zoals de WC, de douche en de keuken, en de rest als een soort berghok of stortplaats gebruiken.

Het verschilt bijvoorbeeld nogal hoe intiem een man zijn bed vindt. Sommige mannen voelen zich er even beschermend en onwennig over als wij zouden doen, sommige mannen zien het gewoon als de meest comfortabele plek om 's avonds in om te vallen. De eerste soort mannen is stukken beter in nieuw beddengoed op hun bed houden, daar kan je het meestal meteen aan zien.

Soms wordt dat extreem. Ik ben lang geleden weleens bij een man geweest die me altijd in een net rijtjeshuis ontving. Een beetje stoffig, maar smaakvol ingericht en alles op zijn plek. Ik keek wat rond om hints te krijgen over wat mijn klant voor man was, maar eigenlijk kon ik niets vinden wat echt wat vertelde. Zelfs de boekenplanken hadden zo uit een katalogus kunnen komen, het was zo onpersoonlijk.

De man had geen partner, geen gezin. En toch waren er geen nesten in huis. En toch was alles netjes opgeruimd, zonder al die mannensporen die je anders altijd krijgt. Ik vond het opvallend. Niet super-raar ofzo, want je hebt allerlei mensen, maar ik wist ergens wel dat ik niet alles gezien had. Vooral omdat de man een beetje een zonderling was, en het niet bij hem paste om zo'n soort huis te hebben. Ik dacht eigenlijk dat hij het leende.

Op een dag na ons nummertje praatten we wat na, en het gesprek kwam op zijn huis. Hij maakte de opmerking dat hij eigenlijk wel veel kleiner kon gaan wonen, maar dat niet deed omdat zijn omgeving hem erop aan zou kijken. Van elke kamer in zijn huis legde hij uit hoe hij hem nauwelijks gebruikte, behalve de badkamer en de keuken een beetje. En toen liet hij me zien hoe hij eigenlijk wóónde.

Deze man bracht bijna alle tijd die hij thuis was door in de kast onder de trap. Daar had hij een hokje in gemaakt met een bed, een TV, een inklaptafeltje voor zijn laptop, een waterkoker, plankjes voor al zijn spulletjes, en dat vond hij gezellig. Hij vond de gewone kamers maar groot en hol, en hij vond het veel prettiger in dat kleine kamertje. Hij had ventilatie geregeld, uitgekiende verlichting, en hij was daar gelukkig. En ik mocht erin kijken, maar er vooral niet naar bìnnen.

Erin kijken was eigenlijk al een hele stap voor hem, waar hij niet helemaal mee op zijn gemak was. Hij wist heel goed dat mensen het raar zouden vinden, maar nog belangrijker was dat het zijn plekje was waar hij de wereld buiten kon houden. We zijn sociale beesten, maar sociaal zijn is dan wel werk voor ons. Iedereen wil weleens die sociale toestanden van zich afschudden om met wat anders bezig te kunnen zijn. Dan is zo'n verstopplekje heel fijn.

Ik was dus eigenlijk best vereerd dat hij het aan me liet zien. Hij nam het risiko dat ik erop af zou knappen, en hem een rare kwast zou vinden. Ik deelde een heel intiem moment met hem, en zoals hoort bij zoiets intiems delen, moet je dan laten zien dat je het accepteert. Dat is niet zo moeilijk, maar je moet het heel voorzichtig afmeten omdat hij het moeilijk vindt om te geloven dat je hem accepteert, en het kleinste al kan aanpakken om te denken dat je het niet meent.

Die acceptatie is niet alleen belangrijk omdat mensen het heel belangrijk vinden dat er tenminste íémand is die accepteert hoe hun leven en hun waarden zijn. Het is juist ook omdat je bij een sekspartner, zelfs eentje die je inhuurt, een veel sterkere verbinding voelt als je je meer geaccepteerd voelt.

Seks is ingewikkeld, en seksuele keuzes hangen meer af van je zelfovertuiging, hormonale stommiteit, neuroses over je waarde voor je partner, de seksuele patronen die je uit de media geleerd hebt en gewoon leugens, dan van een nuchtere inschatting van je partner. Dat maakt het allemaal nogal onzeker en nogal onvoorspelbaar hoe een seksuele relatie gaat lopen. En dat kan er weer voor zorgen dat je daar met je partner niet mee overeenkomt.

Het is naar als jij enorm investeert in de seksuele relatie met een partner, terwijl die partner er gewoon een lolletje in ziet, en er niets meer van wil maken. Het is veel naarder als jij gewoon leuk wil flirten en rollebollen, terwijl je partner zijn hele leven omgooit om met jou een hele versmelting tot een paartje te doen. Sowieso stel je iemand teleur, en je loopt ook flinke risiko's dat er heel wat gekrenkte gevoelens of zelfs stalkerige wraakzucht komen kijken.

Afgewezen worden doet pijn. Afgewezen worden door iemand die jij geaccepteerd hebt, doet nog meer pijn. Afgewezen worden door iemand die jou opzich wel accepteerde, maar op je afknapte toen je liet zien wat je in je binnenste, je persoonlijkste, verborgen hield? Dat is zo pijnlijk dat er veel mensen zijn die zich erbij neergelegd hebben dat ze nooit in hun leven aan íémand gaan laten zien wat er diepvanbinnen in ze speelt.

En dat kom ik in mijn werk dus weleens tegen. Als hoer ben je toch laagdrempeliger. Die man weet dat jij afstand hebt, jullie relatie is niet zo pijnlijk als hij afknapt, en we hebben veel gezien. Bovendien zijn we professioneel, en dat zorgt ook dat we veiliger zijn. We doen nietzosnel rare, emotionele dingen. En gaat het mis, dan hoeft hij ons gewoon nooit meer te boeken. Genoeg andere meisjes. Die drempel is bij ons lager, dus krijg je wel de uitprobeerders.

De klant was in de zestig, met een goed beroep in de financiële dienstverlening, dat hij rustig naar zijn pensioen uit zat te zitten. Hij was gescheiden, had geen relaties, en was er ook niet meer naar op zoek. Hij had mij, en ik denk nog ookwel één of twee andere meisjes regelmatig over de vloer. Een prettige vaste klant.

Al vanaf het begin was het duidelijk dat hij niet het achterste van zijn tong liet zien. Hij was een man die graag zijn verhaal deed, die graag deelde, dus ergens viel dat wel op. Niet in het begin natuurlijk, er zijn erg weinig klanten die vanaf de eerste afspraken al makkelijk zijn met zich geestelijk blootstellen. Vaak schemert er wel doorheen watvoor dingen ze verborgen houden.

Dat doorschemeren leer je snel herkennen. Mannen lijken in een hoop opzichten op elkaar, en als een klant zijn best doet om te doen alsof er iets niet is wat alle mannen wel hebben, en hij straalt uit dat hij een groot geheim heeft, dan weet je meestal prima waar je dat grote geheim in moet zoeken. Je krijgt er een neus voor, en hoe langer je dit werk doet, hoe verfijnder en zekerder die neus wordt.

Bij deze klant had ik al een poos door dat hij wat verborgen hield. Dat had iets te maken met zijn scheiding, dat was heel duidelijk. Het was misschien zelfs de echte reden voor zijn echtscheiding. En hij durfde het niet met mij erover te hebben, terwijl het wel iets was waar hij vol van was. En het was niet seksueel, en dat maakte het voor mij meteen heel veel moeilijker om te raden wat het was.

Intussen heb ik wel geleerd om dat dan gewoon te laten gaan. Ernaar gaan graven is niet welkom, de klant voelt zich vaak betrapt en een beetje bedreigd, en je hebt er in negenennegentig procent van de gevallen geen flikker aan. Dus als er wat uitgeflapt wordt, krijg je dan mee wat er is, en anders laat je het gewoon geheim. Je laat alleen een beetje extra zien hoe accepterend je bent.

Maar deze klant had een ei dat hij kwijt moest, dat was heel duidelijk. Niet tijdens de seks, maar vooral als we babbelden over hoe zijn leven ging. Zijn verhaal viel elke keer een beetje stil net als hij op gang was. En ik liet hem dan op zijn gemak voelen met dat hij niets hoefde te zeggen. Ik zàg hem dan elke keer denken: "Ga ik het toch durven vertellen?"

En op een dag was het raak. We hadden een behoorlijk goed nummertje neergezet voor zijn doen, hij was potent geweest en niet buiten adem geraakt, dikke kwak in het condoom, en we waren goed intiem. Hij vertelde weer wat over zijn werk, maar daar heeft hij eigenlijk heel weinig interesse in. Hij slikte een paar keer flink, en zei toen schuchter dat hij me wat wou laten zien.

Ik was vooral bezig met laten zien hoe luchtig ik erover was, hoe ik vertrouwde dat alles goed was, hoe open ik stond voor een leuke verrassing, want je moet vooral niet gaan vragen of de indruk wekken dat je terughoudend bent op zo'n moment. Hij trok kleren aan, en raadde mij aan dat ook te doen. Ik dacht dat we het huis uitgingen, maar hij ging naar boven, en begon het luik van de vliering open te maken.

Nou heb ik nog nooit een Blauwbaard-situatie meegemaakt, en de meeste sterke verhalen over Blauwbaard-situaties blijken ook dikke nep, maar ik paste toch een beetje extra op mijn tellen. Zo'n vent is toch sterker dan jij, want dat zijn ze allemaal, en je wil toch de baas over de situatie blijven. En wat je op zo'n vliering gaat zien, daar gaat je fantasie dan wel even mee op hol.

Mijn fantasie kwam eerst met een Blauwbaard-museum van gemummificeerde andere hoeren op de proppen, of met een BDSM-zolder, of met een schrijn voor zijn ex, of met een ontvoerd gezin dat hij daar huisvest, of met hongerige monsterlijke honden, hyena's of varkens, maar zodra het luik open was en hij puffend de trap aan het uitvouwen was, rook ik geen monsters of lijkenlucht, zelfs geen glijmiddel, maar alleenmaar houtlijm en zaagsel.

Hij klom voor me uit, en dat was natuurlijk al bemoedigend. Toen ik mijn hoofd door het trapgat stak, zag ik dat de vliering er niet zo uitzag als ik had gedacht. We zaten onder een heleboel tegen elkaar geschoven stellingkasten, zodat de onderste planken van die stellingkasten ons plafond waren. Dat was heel laag, en in het midden moest je plat op de grond kruipen tussen alle kastpoten door, maar naar de zijkanten van de vliering werd het iets hoger. Daar kon je rechtopzitten.

Tegen de onderkanten van die planken zaten overal elektriciteitsdraden. Die verdwenen dan ìn die planken, en leidden naar kastjes die ertussen zaten gemonteerd. Ik kroop achter de klant aan, die in een nest van elektriciteitsdraden, kastjes en schakelaars bezigwas een ouderwetse computer op te starten. Hij bedacht opeens dat hij me aan de àndere kant van de vliering wou, en samen kropen we weer onder alle toestanden door.

Je kon niet tussen de planken van verschillende hoogtes doorkijken. Daar zat telkens hardboard of plankjes tegenaan gespijkerd. Het was een soort heel onregelmatige, dichte bak boven ons hoofd. Er was erg weinig licht, alleen een paar kleine lampjes in de hoeken, die indirekt licht gaven waarbij je net kon voorkomen dat je je hoofd stootte.

Hij zette me in een krappe ruimte binnen die kastenkonstruktie op een krukje, en begon te wrikken aan de plankjes recht voor mijn neus. Die haalde hij met grote eerbiedige voorzichtigheid weg, zodat er een soort luikje open was voor mijn neus. Kennelijk was het de bedoeling dat ik een hele show ging bekijken door dat luikje heen, en ik was wel nieuwsgierig naar wat dat moest zijn.

De klant kroop weg, en pas toen hij vertrok keek ik echt door het luikje. Het was donker, ik zag helemaal niets. Ik rook vooral lijm nu, en iets wat ik bij kerstversiering vond horen. En opeens knipte er licht aan, en keek ik uit over een berglandschap. Besneeuwde toppen, overal bomen, drie dorpjes en meerdere boerderijen, met koeien in de wei, trekkers op het land, schapen en geiten op de bergweitjes, en van die architektuur die je vooral in Zwitserland en Oostenrijk ziet. En daardoorheen liepen spoorlijntjes.

Wat de illusie een beetje verbrak, was dat in de berg tegenover me ook een luikje open was, met het glimmende gezicht van mijn klant. Die kondigde aan dat het ochtend was, half acht, en dat de trein in het ene dorpje aankwam om passagiers op te halen. En uit een tunneltje kwam een treintje, met idioot veel detail. Sowieso was àlles gemaakt met idioot veel detail. Je kon elk boompje en elk grasveldje onder een vergrootglas leggen, en je had alleenmaar zorgvuldige details gezien.

Het was mooi, dat moet ik echt zeggen. Het was beter dan het diorama in de Efteling, en het was ook flink groter. Er was heel veel liefde ingestopt, en heel veel tijd en werk. En geld. De eerste trein werd al snel ingehaald door de tweede, die passeerde de derde die in de andere richting kwam, en al snel reden er over dat landschap zes treintjes. Dat zag er niet te druk uit, omdat het zo groot was allemaal.

Aan alles was gedacht. Zelfs de belichting veranderde elke paar minuten, en we gingen van zonsopgang naar ochtend naar middag naar namiddag met allemaal smaakvol weggewerkte kleurenspots in het plafond. De klant vertelde honderduit over hoe hij alles had afgestemd, tot en met dat de klokken op de verschillende stations op andere tijden waren geschilderd. En dat op het lijstje nog stond om bestuurbare klokken ervoor in de plaats te zetten.

Het hele ding was computergestuurd, dus hij hoefde zijn aandacht er niet bij te houden. Hij vertelde hoe hij er als kleine jongen mee was begonnen om treintjes te rijden, en hij op zijn dertigste, toen de kinderen kwamen, door zijn vrouw met de treintjes naar de vliering was verbannen, en hij toen was gaan dromen over zijn diorama. Hoe dat een steeds grotere hobby was geworden, terwijl zijn vrouw juist had gewild dat hij ermee ophield.

Zij ging zeuren, hij trok zich meer terug. Bij zijn treintjes. Zij zette hem voor het blok, zij of de treintjes. Hij koos de treintjes. Zij had zijn diorama gesloopt, en hij had het liefdevol weer opgebouwd. Ze was van hem gescheiden, en hij was stiekem opgelucht. Na haar vertrek had hij een paar jaar weinig met de treintjes gedaan, maar het was toch weer gaan kriebelen. En nu was het zijn passie.

Hij was schuchter over hoe ik zou gaan reageren, maar ik ben beeldend kunstenares geweest, dus ik kon lekker meepraten. Dat figuratieve spul heeft me nooit zo geboeid, maar ik vond wel dat hij het heel goed deed. Hij liet me zijn werkplek in de slaapkamer naast de zijne zien, waar hij alles maakte. Hij had dus een bijslaapkamer als slaapkamer genomen, en de grote slaapkamer in een werkplaats veranderd.

Zijn zorgen vielen pas weg toen ik hem vroeg waarom hij als hemel een zwart doek had, en niet een lichtblauwe koepel met wolken. Toen ging hij los en vertelde dat dit toch een beter beeld geeft, en je achter zo'n zwart doek beter je spotjes kwijtkunt zonderdat ze in beeld hangen, en dat het helpt om zijn luchtzuiveraar te verstoppen, want die heb je nodig omdat afstoffen heel moeilijk gaat.

Ik ben iets langer gebleven die dag. Dat waardeerde hij. En daarna is hij me nog meer gaan boeken dan hij al deed. We hebben het niet meer over zijn werk gehad, of over zijn kinderen. Hij is alleen nog elke keer losgebrand, vol passie, over zijn diorama. Over welke boompjes hij nu maakte. Over de hogere grasgordels op de bergen, en hoe je de glans goed moet krijgen. Over een nieuw treinsetje dat uit ging komen, en hoe hij dat beter ging maken. Over het figuurtje van een man die te laat is voor de trein, en tijdens zijn sprintje heeft dat zijn krant uitwaaiert, wat maar niet zijn vorm wil houden.

Het hielp met zijn potentie. Het hielp ook met hoe graag hij met me praatte. Het hielp vooràl met hoe los hij zichzelf kon laten. Misschien heeft het zelfs geholpen om met anderen te praten over zijn hobby. We zijn elkaar uit het oog verloren toen ik mijn vergunning kwijtraakte, maar ik denk afentoe nog wel aan hem terug. Zijn diorama zal wel groter zijn geworden, dat kan haast niet anders. En ik ben gevleid dat hij me liet kijken.